Հետևյալ բառերով կազմեք նախադասություններ՝ take, follow, visit, interesting, look at.

I take a book.

I’m following my friend.

I visited many good places inp summer

I went to an interesting museum today.

I looked at a new animal today.

Հետևյալ նախադասությունները գրիր անցյալ և ներկա շարունակական ձևերով, օրինակ՝  They play-They played. They are playing.

They sing songs.

They singed songs.

They are singing songs.

I spend a wonderful time.

I spent a wonderful time.

I am spending wonderful time.

He has his lunch.

He had his lunch.

He is having his lunch.

They look at the picture.

They looked at the picture.

They are looking at the picture.

  1. Կատարե՛ք բաժանում
  • 14840 : 140 =151
  • 32334 : 317 =102
  • 123372 : 596 =27
  • 62575 : 25 =25
  • 4732994 : 47 =152
  • 169169 : 13 =1303
  1. Գտե՛ք բաժանման թերի քանորդը.
  • 27: 14 =1 13մն
  • 51 : 27 =1 24մն
  1. Կատարե՛ք գործողությունները
  • (263424 : 168) : 7 =2239 15մն
  • (193260 : 77) : 5 =50 9մն
  • (705222 : 63) : 58 =191 41մն

1.Բառերը գույգ- զույգ խմբավորի´ր ըստ օրինակի: Եթե մոտ, նման իմաստ ունեցող բառերը հոմանիշներ են, ինչպե՞ս կկոչվեն հակառակ իմաստ ունեցողները:

Օրինակ`բարձր — ցածր, տալ — վերցնել:

Միշտ-երբեք, անարատ-արատավոր, ոչնչացնել-ստեղծել, արատավոր-անարատ, բացահայտ-թաքուն, թույլ-ուժեղ, վերջին-առաջին, համաձայնել-մերժել, հանգստանալ-հոգնել, գտնել-կորցնել, երբեք-միշտ, հավաքել-բաժանել, աջ-ձախ, արթուն-քնած, քնած-արթուն, հրաժարվել-համաձայնել, առաջին-վերջին, գաղտնի-բացահայտ, ամուր-թույլ, աշխատել-հանգստանալ, ընդունել-մերժել, կորցնել-գտնել, ստեղծել-ոչնչանցել, վատնել-ձեռք բերել, մերժել-համաձայնել, ձախ-աջ:

2.Տրված բառերի հականիշները գրի´ր:

Սիրուն-տգեղ, լավ-վատ, մեծ-փոքր, ներքև-վերև, ուշադիր-անուշադիր, բարեկամ-թշնամի, աղքատ-հարուստ, կուշտ-սոված, դիտավորյալ-միամիտ, հիշե-մոռանալ, վառել-հանգցնել, դրական-բացասական, հրաժեշտ տալ-դիմավորել, հյուսել-քանդել, թույլատրել-արգելել, ընկնել-կանգնել, գումարել-հանել, թափթփել-հավաքել, պապանձվել-խոսել, գիշեր-ցերեկ, ելք-մուտք, ավարտել-սկսել, օգնել-խանգարել, արագացնել-դադաղեցնել:

3. Կետերը փոխարինի´ր ընդգծված բառերի հականիշներով:

Կենսաբանները պնդում են, որ գազանները միայն շարժվող առարկաներն են տեսնում. անշարժ կենդանին անհետանում է նրանց աչքից:

Մարդիկ դատարկ երկինք են տեսնում, իսկ ծիծեռնակի, ջրածիծառի և մի քանի ուրիշ թռչունների համար երկինքը լի է միջատներով:

Գիտնականները պարզել են, որ ստորջրյա աշխարհը ոչ թե լռության, այլ աղմուկի աշխարհ է:

4. Առածներն ընդգծված բառերի հականիշներով լրացրո´ւ:

Անպտուղ ծառը կկտրեն, պտղատու ծառին քար կգցեն:

Բարին որ չլիներ, չարը աշխարհը կքանդեր:

Դևին դժոխքը ցույց չտաս, դրաղտի ճանապարհը չի իմանա:

Թացն էլ չորի. հետ վառվում է:

Կաթի հետ մտածը հոգու հետ դուրս կգա:

Հագուստի նորն է լավ, ընկերոջ հինը:

Մինչև չգա վերջինը, չի հիշվի առաջինը:

Գահակալությունը. Ք. ա. 95 թվական

Մահացել էր Հայոց արքան: Արքայազն Տիգրանը պատանդու­թյան մեջ էր Պարթևստանում: Ինչպես ձեզ հայտնի է, Հայկական լեռնաշխարհից հարավ-արևելք տարածվում է Իրանական բարձ­րավանդակը: Այստեղ էլ ձևավորվել ու հզորացել էր Պարթևական պետությունը: Մյուս կողմից, արևմուտքում հզորացել էր Հռոմեա­կան հանրապետությունը: Ք. ա. առաջին դարի սկզբներին Հայաս­տանի համար բավականին վտանգավոր իրավիճակ էր ստեղծվել. Հռոմն ու Պարթևստանը դաշինք էին կնքել և մտադրություն ունեին թուլացնել Հայաստանը, այն դարձնել իրենցից կախված թույլ մի երկիր:

Պարթևների մոտ գտնվող Տիգրանը կարողացավ որոշ զիջում­ների գնով ազատվել և Ք. ա. 95 թ., վերադառնալով հայրենիք, գահ բարձրանալ: Գահ բարձրանալուց անմիջապես հետո Տիգ- րանն իր թագավորությանը միացրեց Ծոփքը: Դրանով նա ավար­տին հասցրեց հայրենի երկիրը վերամիավորելու իր մեծանուն

պապի’ Արտւսշես I արքայի սկսած գործը: Այնուհետև, 94 թ. նա դաշինք կնքեց Հռոմի հակառակորդ, Սև ծովի ափին գտնվող Պոն- տոսի հզոր թագավորության հետ և էլ ավելի ամրապնդեց իր դիրքերը: Այսպիսով, կառա­վարման առաջին իսկ տարիներին Տիգրան Մեծն իրեն դրսևորեց որպես խելացի ու հեռատես գործիչ:

Հզորության բարձունքում. Ք. ա. 83 թվական

Ծոփքի գրավումից շատ չանցած’ Տիգրանը Մեծը կարողացավ հզորացնել հայոց բանակը, հաղթել պարթևներին և վերադարձնել գահ բարձրանալիս նրանց զիջած հողերը: Հայոց թագավորու­թյունն այնքան էր հզորացել, որ Տիգրան Մեծը իրեն հռչակեց արքայից արքա: Հայոց արքայի գերիշխանությունն ընդունում էին բազմաթիվ մանր թագավորություններ, ինչպես նաև Վիրքը (Վրաստանը) և Աղվանքը:

Հայաստանից դեպի հարավ-արևմուտք, Միջերկրական ծովի մոտ էր գտնվում Սելևկյան թագավորությունը, որը հայտնի է նաև Սիրիա անունով: Այդ պետությունը ներքին կռիվների հետևանքով թուլացել էր ու ընկել ծանր դրու­թյան մեջ: Ստեղծված վիճակը շտկելու և երկրում կարգուկանոն հաստատելու համար սիրիական վերնախավը Տիգրան Մեծին առաջարկեց դառ­նալ նաև Ասորիքի թագավոր: Ք. ա. 83 թ. Տիգ- րանը հանդիսավոր կերպով մտավ Միջերկրա­կան ծովի ափին գտնվող Անտիոք մայրաքա­ղաք: Իրեն ենթարկելով նաև Ասորիքին հարևան երկրները’ Տիգ­րան Մեծն ավարտեց իր նվաճումները: Տիգրան Մեծի տերությունը Հին աշխարհի ամենամեծ պետություններից էր, որի սահմանները ձգվում էին Կասպից ծովից մինչև Միջերկրական ծով:

Ունենալով այդպիսի հզորություն’ Տիգրան Մեծը, սակայն, ռազմատենչ, պատերազմասեր արքա չէր: «Նա կառավարում էր ամենայն անդորրությամբ»,- գրել է Տիգրանի մասին օտար պատմիչը: Նա պատերազմի մեջ էր մտնում միայն ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում:

Ք. ա. 80-ական թթ. Տիգրան Մեծը ձեռնարկեց նոր մայրա­քաղաքի’ Տիգրանակերտի շինարարությունը: Քաղաքը կառուցվեց, Արևմտյան Տիգրիսի վտակներից մեկի հովտում (Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգում), այն վայրում, որտեղ տարիներ առաջ թագադրվել էր Տիգրան II-ը: Տիգրանակերտը կարճ ժամանակում դարձավ մեծ քաղաք: Քաղաքում շքեղ պալատներ և ապարանք­ներ էին կառուցվում: Տիգրանակերտն ուներ 25 մետր բարձրու­թյամբ պարիսպներ, որոնց ներսում տարբեր շինություններ կային: Քաղաքի արվարձանում Տիգրանի պալատն էր, որի շուրջը լճեր, զբոսայգիներ և անգամ որսատեղեր կային:

Մեծ Հայքի տարածքում Տիգրանակերտ անունով մեկ տաս­նյակից ավելի քաղաքներ կային: Դրանցից մեկը Արցախի Տիգրանակերտն է, որտեղ այժմ պեղումներ են ընթանում:

Արտաշատի պայմանագիրը. Ք. ա. 66 թվական

Հայաստանը լուրջ վտանգի մեջ էր: Հռոմեական գրեթե 100 հազարանոց բանակը անցել էր սահմանը և շարժվում էր դեպի երկրի սիրտը’ Արարատյան դաշտ, որտեղ Արտաշես I-ի կառուցած Արտաշատ մայրաքաղաքն էր: Մուս կողմից Արտաշատի պարիսպների տակ կանգնած էր պարթևական զորքը: Տիգրան Մեծին հաղթելու համար պարթևները պատրաստ էին դաշինք կնքել նույնիսկ իրենց վաղեմի հակառակորդների’ հռոմեացիների հետ: Պարթևները չէին մոռացել տարիներ առաջ Տիգրանից կրած ծանր պարտությունը:

Երկրի համար այս դժվարին պահին Տիգրան Մեծը չընկճվեց: Անսպասելի հարձակումով նա կարողացավ պարտության մատնել Արտաշատը պաշարած պարթևական զորքին և դուրս քշել նրանց Հայաստանի սահմաններից:

Պարթևներին հաղթելուց հետո Տիգրան Մեծը որոշեց չշարու­նակել ռազմական գործողությունները հռոմեական գերակշիռ ուժերի դեմ: Պատերազմը շարունակելը կարող էր կորստաբեր լինել Հայաստանի համար, և հայոց արքան որոշեց խուսափել դրանից: Նա հաշտություն առաջարկեց հռոմեացիներին: Նախնա­կան բանակցություններից հետո հռոմեական զորքի հրամա­նատար Գնեոս Պոմպեոսն ընդունեց այն:

Ք. ա. 66 թ. սեպտեմբերյան այդ օրը Տիգրան Մեծը կարողացավ խաղաղ միջոցներով, չվտանգելով ոչ մի զինվորի կյանք, պահ­պանել իր հայրենիքի’ Մեծ Հայքի տարածքները: Միաժամանակ Տիգրան արքան հրաժարվեց երկրից դուրս իր նվաճումների մեծ մասից: Պատկերացնելու համար, թե հանուն իր երկրի անվտան­գության ինչ հսկայական տարածքից էր հրաժարվում հայոց արքան, ուշադիր նայենք Տիգրան Մեծի տերության քարտեզին:

Արտաշատի պայմանագրին հաջորդած տասնամյակում էլ Տիգրան II-ը շարունակեց կառավարել երկիրը:

Իր քառասնամյա կառավարման ընթացքում Տիգրան Մեծ արքան ունեցավ շատ հաղթանակներ ու փառահեղ նվաճումներ, հիմնադրեց Տիգրանակերտ մայրաքաղաքն ու այլ քաղաքներ, հովանավորեց տնտեսության ու մշակույթի զարգացումը: Նա տե­սավ նաև կորուստներ ու խռովություններ, բայց, ի վերջո, իր Արտաշես պապի և մյուս փառավոր նախնիների նման կարողա­ցավ հաղթահարել բոլոր դժվարությունները և հաջորդներին թողնել ծաղկուն ու զարգացած երկիր:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Համառոտ ներկայացրեք Արտաշես I-ի կառավարումը։Արտաշես I-ը Արտաշեսյան արքայատոհմի (Ք.ա. 189-1 թթ.) հիմնադիրն է:

    Ք. ա. 189 թ. դառնալով Հայոց թագավոր, նա հաջորդաբար Մեծ Հայքի սահմանների մեջ միցրեց իրենից առաջ գրաված հայկական տարածքները:

  2. Ե՞րբ գահ բարձրացավ Տիգրան II-ը: Որտեղի՞ց Հայաստան վերադարձավ Տիգրանը: Ինչի՞ շնորհիվ նա կարողացավ անվտանգ վերադառնալ հայրենիք։ Հետագայում նա կարողացա՞վ վերականգնել այդ պահին արված զիջումները։                                    Գահ բարձրացավ Ք.Ա. 95 թ: Արքայազն Տիգրանը պատանդու­թյան մեջ էր Պարթևստանում: Փոխզիջումների շնորհիվ կարողացավ անվտանգ վերադառնալ հայրենիք։ Այո
  3. Ինչպիսի՞ իրավիճակում էր գտնվում այդ տարիներին Հայաս­տանը, և ի՞նչ քայլեր կատարեց Տիգրան Մեծը դրությունը շտկելու համար։                                                    Հռոմն ու Պարթևստանը դաշինք էին կնքել և մտադրություն ունեին թուլացնել Հայաստանը, այն դարձնել իրենցից կախված թույլ մի երկիր: Գահ բարձրանալուց անմիջապես հետո Տիգ- րանն իր թագավորությանը միացրեց Ծոփքը:
  4. Ի նչ նվաճումներ կատարեց Տիգրան Մեծը դրանից հետո։ Ի՞նչն էր վկայում Հայաստանի հզորության մասին։                                                                                        Ծոփքի գրավումից շատ չանցած’ Տիգրանը Մեծը կարողացավ հզորացնել հայոց բանակը, հաղթել պարթևներին և վերադարձնել գահ բարձրանալիս նրանց զիջած հողերը:
  5. Ո՞ր երկրի վերնախավը հրավիրեց Տիգրան II-ին կառա- վարելու նաև իրենց թագավորությունը; Ի՞նչ սահմաններում էր տարածվում Տիգրան Մեծի պետությունը դրանից հետո;                                                                                                                        Սիրիական վերնախավը Տիգրան Մեծին առաջարկեց դառ­նալ նաև Ասորիքի թագավոր:Տիգրան Մեծի տերությունը Հին աշխարհի ամենամեծ պետություններից էր, որի սահմանները ձգվում էին Կասպից ծովից մինչև Միջերկրական ծով:
  6. Հայաստանի համար ինչպիսի՞ իրավիճակ էր ստեղծվել Ք. ա. 66 թվականին։ Ինչ ձեռնարկեց Տիգրան Մեծը երկրին սպառնացող վտանգը վերացնելու համար;                Հռոմեական գրեթե 100 հազարանոց բանակը անցել էր սահմանը և շարժվում էր դեպի երկրի սիրտը’ Արարատյան դաշտ:Անսպասելի հարձակումով նա կարողացավ պարտության մատնել Արտաշատը պաշարած պարթևական զորքին և դուրս քշել նրանց Հայաստանի սահմաններից:
  7. Ի՞նչ պայմանագիր ստորագրեցին Հայաստանը և Հռոմը Ք. ա. 66 թվականին։ Ինչ ձեռնարկեց Տիգրան Մեծը երկրին սպառնացող վտանգը վերացնելու համար;                Ք. ա. 66 թ. սեպտեմբերյան այդ օրը Տիգրան Մեծը կարողացավ խաղաղ միջոցներով, չվտանգելով ոչ մի զինվորի կյանք, պահ­պանել իր հայրենիքի’ Մեծ Հայքի տարածքները: Միաժամանակ Տիգրան արքան հրաժարվեց երկրից դուրս իր նվաճումների մեծ մասից:

48.երկիր-պետություն, թագավորություն, կայսրություն, տերություն

մազ-վարս,ծամ,հեր,հյուսք

դեպք-եղելություն,միջադեպ,իրադարձություն,պատահար

արշալույս-ծեգ,լուսաբաց,այգաբաց,արշալույս

53

1.Մեկ էլ, թթի կարմիր շիրան պռոշներին, ներս ընկավ պուճուր տղան շոգից կարմրած թշերով։

2.Հյուրը քթի տակ բարի ժպտում էր երեխայի շատախոսության վրա։

3. Առաջ բերեցին նրա ազնվատոհմ նժույգ։

4.Լքված նավը կամաց-կամաց ընկղմվում էր։

5.Նրա բոլոր հույսերը խորդակվում էին։

54

1.մնացուկ,մնացորդ,թերմացք,թափոն,թափթփուկ:

2.ոստ,շյուղ,շիվ,ճյուղ:

3.մառան,նկուղ,շտեմարան,

4.կասկած,տարակույս,տարակուսանք,երկմտություն:

5.նախատինք,պարսավանք,հանդիմանություն,կշտամբանք,անարգանք:

55

1.Մի նոր աշակերտ կա մեր դասարանում

2.Հիվանդին լավ խնամիր, որ շուտ լավանա:

3.Տարվա վերջը մի անակնկալ էլ կար:

4.Մատանու ակը գլորվեց մինչև անծանոթի կոշիկը ու կանգնեց:

 

11.11.2019

  1. Կատարե՛ք բաժանում՝ բաժանելին ներկայացնելով բաժանարարին բաժանվող թվերի գումարի տեսքով.
  • 105 : 5 =(100:5)+(5:5)=20+1=21
  • 837 : 9 =(810:9)+(27:9)=90+3=93
  • 180 : 15 =(150:15)+(30:15)=10+2=12
  1. Կատարե՛ք բաժանում.
  • 8610 : 123 =70
  • 10375 : 27 =384 7մն
  • 95918 : 398 =235 388մն
  1. Կատարե՛ք բաժանում՝ բաժանելին ներկայացնելով բաժանարարին բաժանվող թվերի գումարի տեսքով.
  • 10924 : 18 =(10800:18)+(124:18)=(600+6) 16մն=606 16մն
  • 81216 : 27 =(54000:27)+(27216:27)=2000+(27000:27)+(216:27)=3000+(216:17)=3008
  • 76342 : 38 =(76000:38)+(342:38)=2000+9=2009
  • 80048 : 16 =(80000:16)+(48:16)=5000+3=5003
  1. Լարի առաջին կտորը երկրորդից երկար է 6 անգամ, իսկ երկրորդ կտորը երրորդից կարճ է 4 անգամ: Որքա՞ն է այդ լարերի երկարությունների գումարը, եթե երրորդ լարի երկարությունը 96 մ է: 1)96:4=24մ   2)24×6=144մ 3)144+96+24=144+120=264մ

45. Մեր թվականությունից հազարավոր տարիներ առաջ սկսվեց մեծ գյուրերի շրջանը: Մարդիկ հայտնագործեցին, թե ինպե՛ս պետք է պահպանել կրակ, ինչպե՛ս կենդանիներին յուրային դարձնել, քարից ու ոսկորներից զանազան գործիքներ սարքել, և վերջապես սկսեցին զբաղվել երկրագործությամբ:

47.ջարդել,փշրել,կոտրել,կտոր-կտոր անել:

հավաքել,ամբարել,ժողովել,գումարել:

հասկանալ,պարզել,գլխի ըկնել,կռահել:

պահել,ծածկել,քողարկել,թաքցնել:

  • Բայերը գրիր ճիշտ ժամանակաձևով /ներկա, անցյալ, ապառնի/
  1. They laugh  a lot in their Music lesson. (to laugh)
  2. She will come to us tomorrow. (yo come)
  3. You always count well. (To count)
  4. We sang a lot yesterday. (to sing)
  5. They work much, as their work is very difficult. (to work)
  6. Tomorrow they will go to the cinema. (to go)
  • Հետևյալ բառերով կազմիր նախադասություններ՝ important,  spend, learn, famous, outdoor.
  • I have not done a very important homework.
  • I spent a good time this summer.
  • l love to learn mathematics.
  • I know a lot of famous actors.
  • l like playing outdoors.